04 · VERİ MERKEZİ & BULUT
Kurumsal yedekleme çözümleri, sunuculardaki, sanal makinelerdeki ve bulut uygulamalarındaki verinin yerel ve bulut kopyalarını düzenli olarak alan ve gerektiğinde geri getiren sistemlerdir. Neyin, ne sıklıkla, nereye yedekleneceğini birlikte belirliyor; yedekleme altyapısını kuruyor ve geri dönüşün gerçekten çalıştığını test ederek teslim ediyoruz.
NE SAĞLAR
Silinen bir dosyayı, bozulan bir veritabanını ya da çöken bir sunucuyu yedekten geri getirirsiniz. Ne kadar geriye ve ne kadar sürede dönebileceğiniz baştan bellidir.
Yedeğin en az bir kopyasını değiştirilemez (immutable) ya da ağdan ayrı tutuyoruz. Saldırgan sunuculara erişse bile bu kopyayı şifreleyemez.
Yangın, su baskını ya da hırsızlık gibi durumlara karşı bir kopya bina dışında, bulutta ya da başka bir lokasyonda durur.
Yedekleme raporu "başarılı" demesi yetmez. Belirli aralıklarla örnek geri dönüş yapıyor, sonucu kayıt altına alıyoruz.
KAPSAM
Bir kurumsal yedekleme projesinde kurduğumuz ve yapılandırdığımız bileşenler:
SÜREÇ
Hangi sistemde hangi verinin durduğunu, ne kadar büyüdüğünü ve hangisinin işiniz için kritik olduğunu çıkarıyoruz.
Her sistem için iki soruyu cevaplıyoruz: En fazla ne kadar veri kaybı kabul edilebilir (RPO)? Sistem en geç ne zaman tekrar çalışmalı (RTO)? Yedekleme sıklığı ve altyapı bu cevaplara göre seçilir.
Yedekleme yazılımını, yerel depoyu, bulut ya da ikinci lokasyon kopyasını ve şifrelemeyi kuruyoruz. Latanya Otelleri'nde Arcserve yedekleme yazılımını kurup otelin sistemlerine göre yapılandırdık.
Teslimden önce dosya, sanal makine ve gerekiyorsa tüm sunucu düzeyinde geri dönüşü deniyoruz. Süreleri ölçüp rapora yazıyoruz.
Başarısız işler için bildirim kuruyor, geri dönüş testlerini bakım planına bağlıyoruz.
TEKNİK NOTLAR
Yedeklemede yaygın kabul gören kural: verinin en az 3 kopyası, 2 farklı ortamda ve bunlardan 1'i bina dışında tutulur. Fidye yazılımı riskinin artmasıyla bu kurala bir değiştirilemez ya da ağdan ayrı kopya ve doğrulanmış geri dönüş eklenmesi önerilir. Planı bu çerçevede kuruyoruz.
RAID bir diskin arızasına karşı sistemi ayakta tutar; yanlışlıkla silinen ya da şifrelenen dosyayı geri getirmez. Bulut senkronizasyon klasörleri de silme ve şifrelemeyi aynen karşıya taşır. Gerçek yedek; geçmiş sürümleri saklayan, kaynaktan bağımsız bir kopyadır.
Bulut kopyasının hangi ülkede tutulduğu, kişisel veri içeren yedekler için önemlidir. Verinin yurt dışına aktarımı KVKK kapsamında ayrıca değerlendirilir. Yedekleri istemci tarafında şifreliyor, bulut lokasyonunu kurumunuzun politikasına göre seçiyoruz. (Hukuki değerlendirme kurumunuzun hukuk danışmanına aittir.)
KATMAN
Bu hizmet yapının 4. katmanında yer alır; aynı katmandaki sistemlerle birlikte tasarlanır.
Aynı katmandaki hizmetler
MARKALAR
SSS
Verinin en az 3 kopyasını, 2 farklı ortamda tutmak ve bunlardan 1'ini bina dışında saklamaktır. Böylece bir disk arızası, bir yazılım hatası ya da bina kaynaklı bir felaket tüm kopyaları aynı anda yok edemez.
Doğru kurulduğunda evet. Yedeğin aktarım sırasında ve depoda şifrelenmesi, şifreleme anahtarının sizde kalması ve erişimin çok faktörlü doğrulamayla korunması gerekir. Bulut kopyası, bina dışında bir kopya tutmanın en pratik yollarından biridir.
Hayır. RAID disk arızasına karşı kesintisiz çalışmayı sağlar, ama silinen, bozulan ya da fidye yazılımıyla şifrelenen veriyi geri getirmez. Yedek, kaynaktan bağımsız ve geçmiş sürümleri saklayan ayrı bir kopyadır.
En etkili yol, en az bir kopyayı değiştirilemez (immutable) depolamada ya da ağdan ayrı tutmaktır. Yedekleme sistemine ayrı ve çok faktörlü korunan hesaplarla erişilmesi de gerekir. Düzenli geri dönüş testi, kopyanın gerçekten temiz ve kullanılabilir olduğunu gösterir.
Çoğu kurum için evet. Microsoft 365, hizmetin sürekliliğini sağlar; silinen ya da şifrelenen verinin uzun süreli geri getirilmesi ise büyük ölçüde müşterinin sorumluluğundadır. Posta, OneDrive ve SharePoint verilerini ayrı bir yedekleme çözümüyle korumak bu boşluğu kapatır.
