05 · AKILLI BİNA & İLETİŞİM
Akıllı bina sistemleri, aydınlatma, iklimlendirme, enerji ve güvenlik gibi bina sistemlerini ortak bir ağ üzerinden izleyen ve birbirine bağlı çalıştıran otomasyon sistemleridir. Binanızdaki sistemleri tek bir bina yönetim sisteminde (BMS) topluyor, birbirleriyle konuşacak şekilde entegre ediyor ve kullanımla birlikte iyileştiriyoruz.
NE SAĞLAR
Aydınlatma ve iklimlendirme doluluk, takvim ve gün ışığına göre çalışır. Boş toplantı odasında klima, kapanmış katta ışık açık kalmaz.
Teknik ekip; klimayı, enerji tüketimini, kapıları ve alarmları ayrı ayrı yazılımlarda değil, tek bir arayüzde izler.
Yangın alarmında havalandırma durur, geçiş kontrol kapıları açılır, asansörler belirlenen kata iner. Senaryoları sizinle birlikte yazıyor ve sahada test ediyoruz.
Bir pompanın, fanın ya da sayacın anormal davranışı alarm olarak düşer. Bakım ekibi şikâyet gelmeden müdahale eder.
KAPSAM
Bir akıllı bina projesinin kapsamına girebilecek bileşenler:
SÜREÇ
Binadaki mevcut sistemleri, kullandıkları protokolleri ve kontrol noktalarını çıkarıyoruz. Neyin entegre edilebileceğini, neyin değişmesi gerektiğini bu aşamada netleştiriyoruz.
Bina nasıl davranmalı? Mesai saatleri, boş alanlar, alarm durumları için senaryoları ve izlenecek her noktayı listeliyoruz.
Otomasyon ağı, kontrol panoları, sensörler ve saha cihazlarının kurulumu.
Sistemleri BMS'e bağlıyor, her senaryoyu sahada deniyoruz. Yangın ve güvenlik senaryoları ilgili sistemlerle birlikte test edilir.
Kullanıcı eğitimi veriyor, ilk aylardaki tüketim verisine göre ayarları iyileştiriyoruz.
TEKNİK NOTLAR
Akıllı binada en büyük risk, yıllar sonra sadece tek bir firmanın değiştirebileceği bir sistemle kalmaktır. Açık protokoller bu riski azaltır: oda ve aydınlatma kontrolünde ISO/IEC 14543-3 olarak standartlaşmış KNX, iklimlendirme ve bina sistemlerinde BACnet, saha cihazlarında Modbus. Farklı markaların cihazları aynı sistemde çalışabilir.
Bina otomasyon cihazları IP ağa bağlandıkça siber güvenlik konusu haline gelir. Otomasyon trafiği ayrı bir ağ bölümünde (VLAN) tutulmalı, uzaktan erişim güvenli bağlantıyla sağlanmalı, varsayılan şifreler değiştirilmelidir.
Ölçülmeyen tüketim yönetilemez. Ana dağıtım panolarına ve büyük tüketicilere (iklimlendirme santralleri, pompalar, aydınlatma hatları) konan enerji analizörleri, veriyi BMS'te kat ve sistem bazında raporlar. Hangi ayarın ne kadar fark yarattığını böylece tahminle değil, veriyle görürsünüz.
Akıllı bina yalnızca yeni yapılar için değildir. Mevcut binalarda kablosuz sensörler, ağ geçitleri (gateway) ve mevcut panoların entegrasyonuyla kademeli bir geçiş mümkündür. Böyle bir proje, işleyişi durdurmadan katman katman ilerleyecek şekilde planlanabilir.
KATMAN
Bu hizmet yapının 5. katmanında yer alır; aynı katmandaki sistemlerle birlikte tasarlanır.
Aynı katmandaki hizmetler
SSS
BMS, binadaki iklimlendirme, aydınlatma, enerji ve güvenlik gibi sistemleri tek merkezden izleyen ve kontrol eden yazılım ve donanım bütünüdür. Alarmları toplar, tüketimi raporlar ve sistemlerin belirlenen senaryolara göre birlikte çalışmasını sağlar.
Tipik olarak aydınlatma ve perde kontrolü, iklimlendirme kontrolü, enerji izleme, geçiş kontrol, kamera ve yangın algılama sistemleridir. Bunları akıllı yapan, ortak bir ağ ve yönetim sistemiyle birbirine bağlı çalışmalarıdır.
KNX, bina ve ev otomasyonu için uluslararası standart (ISO/IEC 14543-3) haline gelmiş açık bir iletişim protokolüdür. Aydınlatma, perde, iklimlendirme ve oda kontrol cihazları aynı hat üzerinden haberleşir. Farklı üreticilerin KNX cihazları birlikte çalışabilir.
Evet, özellikle iklimlendirme ve aydınlatmanın boş alanlarda ve mesai dışında gereksiz çalışmasını önleyerek. Tasarrufun miktarı binanın kullanımına ve mevcut sistemlere bağlıdır. Bu yüzden önce tüketim ölçülür, ayarlar gerçek veriye göre iyileştirilir.
Evet. Kablosuz sensörler, ağ geçitleri ve mevcut panoların entegrasyonuyla binayı boşaltmadan kademeli bir geçiş yapılabilir. İşe genellikle enerji izleme ve iklimlendirme kontrolüyle başlamak en hızlı sonucu verir.
